16 “In Leidsche Rijn wordt een stad gerealiseerd die in omvang vergelijkbaar is met Leiden of Leeuwarden, inclusief een aantrekkelijk stadshart, diverse winkelcentra en een volwaardig station”, vertelt burgemeester Aleid Wolfsen. “Daarnaast besluiten veel studenten na hun studie in Utrecht te blijven wonen, bijvoorbeeld vanwege de centrale ligging en de aantrekkelijke voorzieningen. Dat we in absolute getallen de snelst groeiende stad van Nederland zijn, is ook terug te zien aan de ontwikkeling van de huizenprijzen. Er is weliswaar sprake van een lichte daling, maar de markt is hier beduidend stabieler dan elders.” Meegolven Hoewel groei doorgaans positief wordt uitgelegd, brengt het wel bestuurlijke uitdagingen met zich mee. Wolfsen: “De aanleg van een ‘nieuwe stad’ – ik vind het heel bijzonder om daaraan mee te mogen werken – is een complex en dynamisch proces. Je probeert constant op behoeften te anticiperen en mee te golven met de tijd. We willen bovendien een enorme variëteit creëren. Zo vind je in Leidsche Rijn straks eengezinswoningen en appartementen, maar ook gebieden die door externe ontwikkelaars op een unieke manier zijn ingericht. En die variëteit geldt ook voor de voorzieningen. Er trekken natuurlijk veel jonge gezinnen naar deze locatie, maar het is zeker niet de bedoeling dat er alleen ‘jongeren’ komen te wonen. Enerzijds worden er dus veel voorzieningen voor jongeren gerealiseerd, variërend van scholen tot Centra voor Jeugd en Gezin. Anderzijds houden we rekening met de behoeften van de oudere generatie door te zorgen voor voldoende geschikte woonvormen. En vorig jaar heeft de eerste begrafenisondernemer zich in Leidsche Rijn gevestigd. Ook daar bestaat behoefte aan.” Utrecht vergroent De influx van jonge gezinnen betekent dat vergrijzing in Utrecht een minder groot issue is dan in de meeste andere gemeenten. Wolfsen: “We zijn een van de weinige Nederlandse steden die ‘vergroent’. Ruwweg een derde van onze inwoners is jonger dan 27 jaar. En dat aantal neemt zelfs nog iets toe. Bovendien is het aandeel 65-plussers afgenomen van twaalf procent in 2001 tot ongeveer tien procent nu. Waar we ons tegelijkertijd sterk van bewust zijn, is dat we de vergroening niet moeten aangrijpen om aan de behoeften van ouderen voorbij te gaan. Tien procent 65-plussers betekent dat er nog altijd ruim 30.000 ouderen in de gemeente wonen. En al die mensen hebben recht op extra aandacht en ondersteuning.” Krachtig aanmoedigen De vergroening heeft uiteraard gevolgen voor de keuzes die er worden gemaakt. Zo ondersteunt de gemeente kansrijke initiatieven voor jonge ondernemers. “Denk aan multifunctionele gebouwen met gemeenschappelijke voorzieningen waar startende ondernemers flexibel kunnen werken. Hoewel die ontwikkelingen vaak door het bedrijfsleven worden geïnitieerd, kunnen we ze als gemeente krachtig aanmoedigen en faciliteren, bijvoorbeeld door bestemmingsplannen aan te passen. Soms betalen we er ook een klein stukje aan mee. Zo leveren we een financiële bijdrage aan een incubatorgebouw van de Universiteit van Utrecht. Ik vind dat belangrijk, want voldoende werkgelegenheid is een voorwaarde voor duurzame groei.” ‘Werkgelegenheid is een voorwaarde voor groei’ “ICT is cruciaal” Wolfsen ziet in het Utrecht van overmorgen een grote rol voor ICT weggelegd. “ICT is cruciaal om burgers goed te faciliteren. We investeren er dan ook fors in. Zo treffen we voorbereidingen om de gemeentelijke intranetomgeving compleet te vernieuwen. Een ander goed voorbeeld is Burgerzaken. Mensen kunnen nu heel makkelijk afspraken inplannen via de gemeentesite. Als je midden in de nacht beslist dat je de volgende ochtend je paspoort wilt ophalen, dan kun je daar direct een afspraak voor maken, zodat je direct wordt geholpen bij binnenkomst. Maar ook het aanvragen van vergunningen verloopt dankzij de introductie van e-formulieren een stuk eenvoudiger.” Dat er behoefte aan digitale dienstverlening bestaat, blijkt overigens ook uit de cijfers. “In 2010 ontvingen we ongeveer 39.000 aanvragen via de website. Vorig jaar was dat al opgelopen tot 100.000. Ik denk bovendien dat ICT niet alleen de serviceverlening
17 IN UTRECHT IS 1/3 VAN DE BEWONERS JONGER DAN 27 JAAR richting onze burgers optimaliseert, maar dat het ook efficiencyvoordelen oplevert. Je kunt de personele inzet namelijk veel beter op de vraag afstemmen.” Trendbreuk De focus op digitale dienstverlening past volgens Wolfsen goed bij de identiteit van de stad. “We afficheren ons als de stad van kennis en cultuur. Vergeet ook niet dat Utrecht volgens de Atlas voor Gemeenten inmiddels de hoogst opgeleide stad van Nederland is. Dat is ook vertaald naar de behoeften van onze burgers; steeds meer mensen willen digitale diensten gebruiken en het is aan ons om dat mogelijk te maken. Daarbij wil ik wel aantekenen dat ICT wat mij betreft nadrukkelijk facilitair moet zijn. We willen ons niet door de technologische ontwikkelingen laten leiden, maar ICT inzetten op die momenten dat het meerwaarde heeft. In het verleden was de techniek nog wel eens leidend. Dat blijkt niet goed te werken. Bovendien willen we graag worden ontzorgd, bijvoorbeeld door het bedrijfsleven. Het is niet aan ons om het wiel uit te vinden.” Wolfsen verwacht dat de overgang naar een nieuw stadskantoor in 2013 – nu beschikt de gemeente nog over ongeveer twintig verschillende locaties, straks worden die grotendeels samengevoegd – een nieuwe ICT-impuls zal betekenen. “We groeien toe naar een paperless office. Binnen het college is de verhouding nu ongeveer 50/50. De helft van de mensen leest stukken op de iPad, de andere helft werkt nog met papieren dossiers. Dat zal steeds meer verschuiven richting tablets. Bovendien betekent de overgang naar het nieuwe pand dat we kiezen voor ‘het Nieuwe Werken’. Medewerkers kunnen straks dus plaatsen tijdonafhankelijk aan de slag. Dat is een beleidsmatige trendbreuk die noodzakelijk is als je flexibiliteit en efficiency wilt bevorderen. ICT is dus echt cruciaal.”
